وبلاگ نشریه ی چراغ

مشاور چراغ

این ستون به طرح سئوالات رسیده در زمینه های پزشکی، ارتباطات بین افردی، روانشناسی و مباحث وابسته می پردازد. هر بار سئوال یا سئوالاتی مطرح می شود و پاسخ داده می شود. سعی خواهیم کرد جواب ها علمی باشه، اما به هر حال دانش بشری همیشه در حال اصلاح خود است و ما هم به همه ی چیز هایی که هم اکنون دانسته شده اند، احاطه نداریم و هیچ چیزی هم جای مراجعه ی مستقیم به پزشک یا روانپزشک یا مشاور را نمی گیرد چون برای تشخیص و درمان و مشاوره همیشه نیاز به گفتگوی مفصل، معاینه، گرد آوری اطلاعات، و توجه به خصوصیات فردی مراجعه کننده هست. این ستون را گفتگوی دوستانه ای در باره ی بعضی مشکلات موجود در میان بچه ها در نظر بگیرید و نه بیشتر.

علی م از تهران: مدتیه که قرص ترامادول مصرف می کنم. می خواستم بدونم این قرص چیه، چطور عمل می کنه و چه خطراتی داره؟

جواب:

ترامادول از دسته ی دارو های شبه مخدر ست. توضیح آنکه در بدن ما گیرنده های به نام گیرنده های اندورفینی وجود دارد که کارشان تعدیل استرس، درد و ایجاد آرامش است. در بدن در هنگام بروز استرس (هیجان، ناراحتی، درد، فعالیت جسمی شدید، آسیب دیدگی و …) موادی به نام اندورفین (مرفین درونی) آزاد می شود که به این گیرنده ها متصل شده و حالات ذکر شده را تعدیل می کند. از گذشته، ترکیبات متعددی شناخته شده اند که می توانند به این گیرنده ها متصل شده و حالاتِ بی دردی، آرامش، سرخوشی و … را برای فرد مصرف کننده ایجاد کنند. تریاک و مشتقات اش، مواد جدا شده از محصولات گیاه خشخاش که در قرن اخیر به صورت صنعتی تولید شدند مانند مرفین و هروئین از جمله معروفترین مواد برونزاد ِ موثر بر گیرنده های اندورفینی هستند. ترامادول یک ترکیب مصنوعی (سنتتیک) مشابه مشتقات تریاک است که می تواند به گیرنده های اندورفینی متصل شده و بعضی از اثرات اندورفین مانند بی دردی، رخوت، سرخوشی و … را ایجاد کند. ترامادول اغلب به عنوان مسکن استفاده می شود اما در سالهای اخیر در میان مردم ما به عنوان یک ماده ی مخدر مورد مصرف قرار گرفته است. مهمترین عارضه ی ترامادول احتمال وابستگی است که هرچند کمتر از مخدر های سنتی است، اما می تواند مانند آنها مشکلات ِ مالی، رفتاری، خُلقی و اجتماعی ایجاد کند. در مورد تداخلات دارویی آن به ویژه با بسیاری از دارو های ضد افسردگی و ضد تشنج باید توجه جدی صورت گیرد و به هیچ وجه همزمان با این دسته از دارو ها مصرف نگردد و در صورت تجویز، حتماً به پزشک معالج اطلاع داده شود که ترامادول مصرف می کنید.

میلاد س از اراک: تقریباً شش ماه پیش از دوست پسرم جدا شدم. از اون موقع به بعد بی حوصله، افسرده و زودرنج شدم و به درسم لطمه خورده. این وضعیت تا کی طول می کشه؟

جواب:

واکنش افسردگی بعد از اتمام یک رابطه ی عاطفی، یک روند طبیعی است که ممکن است تا سه ماه طول بکشد. اما شما شش ماه است که دچار این مشکلات هستید و در این صورت ممکن است به «بیماری افسردگی» مبتلا شده باشید. توضیح آنکه همه ی ما در مقابل ناکامی ها غمگین می شویم و بسته به اهمیت موضوع، ممکن است این غم و افسردگی بین چند دقیقه تا چند ماه طول بکشد. بد ترین واقعه ای که برای اغلب افراد ممکن است اتفاق بیفتد، مرگ شریک زندگی یا جدا شدن از او است. شکست یک رابطه ی عاطفی نیز ممکن است بسیار ناراحت کننده باشد. افراد مختلف، با توجه به روحیات، دانش، تجربیات و دسترسی به حمایت های روحی، روش های گوناگون و بازه های زمانی ِ متنوعی را برای عبور از این مرحله تجربه می کنند. اگر بعد از گذشت زمانی معقول (که در بدترین حالت معمولاً بیشتر از سه ماه نخواهد بود) فرد نتواند به زندگی معمول خود برگردد، احتمالاً افسردگی عمده رخ داده است که دیگر یک روند مستقل است که تنها با واقعه ی عاطفی شروع شده و سیر مستقلی را آغاز کرده است. البته غم ِ ناشی از خاطرات ممکن است تا سالها با انسان همراه باشد اما اینکه فرد نتواند به زندگی روز مره ی خود بر گردد و در کارکرد های تحصیلی، شغلی و اجتماعی اش دچار مشکل باشد، نشانه ی افسردگی جدی است که احتمالاً خود ِ فرد به تنهایی نخواهد توانست به آن غلبه کند و نیاز به درمان تخصصی (روان درمانی یا دارو درمانی) دارد. بنا براین به شما پیشنهاد می کنیم که به پزشک یا روانشناس مراجعه کنید.

آرتا از تهران: من مدتیه که از نوک آلتم ترشح دارم و موقع ادرار کردن هم سوزش پیدا می کنم. بوی فرندم هم از مقعدش ترشح داره. ممکنه ما سوزاک گرفته باشیم؟ چی کار باید بکنیم؟

جواب:

ترشح از مجرای ادرار و سوزش در هنگام ادرار کردن معمولاً ناشی از التهاب ِ میکربی ِ مجراهای ادراری-تناسلی است که شایعترین عوامل ایجاد کننده ی آن «گونوکوک» (همان میکرب سوزاک) و «کلامیدیا» هستند. گاهی شرم یا ترس از افشای روابط جنسی باعث می شود که بیمار دیر به پزشک مراجعه کرده و در نتیجه خطر انتقال بیماری به شرکای جنسی خود را بو وجود آورد. از جمله عوارض جدی التهاب عفونی مجاری ادراری – تناسلی، (در صورتی که به موقع درمان نشود) ناباروری، گسترش عفونت به منطق دیگر لگن از جمله پروستات در مردان و درد های لگنی یا شکمی، نازایی، و آبسه های عفونی در زنان است. همچنین اغلب بیماری های مقاربتی، انتقال ویروس های اچ آی وی و هپاتیت را تسهیل می کنند به این معنی که فرد مبتلا به بیماری مقاربتی بیشتر امکان دارد این ویروس ها را به شریک جنسی خود انتقال دهد یا از او بگیرد. بنا براین لازم است که به درمان همزمان شرکای جنسی در اولین زمان ممکن اقدام شود.

عفونت گونوکک یا کلامیدیا می تواند غشا های مخاطی (واژن یا رکتوم) را درگیر کند بنابراین ممکن است بوی فرندتان نیز مبتلا شده باشد. لازم است که به پزشک مراجعه کنید و تحت درمان قرار بگیرید. از گفتن مسائل جنسی خود به پزشک خجالت نکشید زیرا پزشکان با این موضوع غریبه نیستند و با افراد مبتلای دیگر نیز برخورد دارند و آموزش دیده اند که بدون قضاوت ِ اخلاقی، بیماران خود را درمان کنند.

سینا گ. از ساری: من 19 سالمه و قد ام کوتاهه (161 سانتی متر). این موضوع برام دغدغه ی ذهنی شده و مشکلاتی در اعتماد به نفس، دوست یابی و موفقیت های اجتماعی برام ایجاد کرده. چه روش هایی برای افزایش قد وجود داره و چیکار می تونم بکنم که حداقل چند سانت قدم بلند تر بشه؟

جواب:

سینا جان، اول سعی می کنم به سوالت جوب بدم و بعد کمی در باره ی مشکلی که باعث طرح این سوال شده می نویسم. سوالی که از من پرسیدی این بود که چه روش هایی برای افزایش قد وجود داره. اما مشکلی که باعث طرح این سوال شده، اینه که موضوع قد به دغدغه ی ذهنی تو تبدیل شده و روی اعتماد به نفس و عملکرد های اجتماعی مثل دوستی و روابط عاطفی محبوبیت و … تاثیر می ذاره.

جواب سوال ات اینه که در دنیا روش های متعددی برای افزایش قد هست که اغلب شون ماهیت تجاری دارند و تاثیر علمی ثابت شده ای ندارند و بعضی شان هم عوارض دارند. یعنی موسسات یا شرکت هایی که این روش ها را ارائه می کنن، آمار هایی میدن که نشوندهنده ی موفقیت قابل ملاحظه ی روش هاشون در افزایش قد هست، اما منابع بی طرف و تحقیقت مستقل علمی اغلب این ادعا ها رو تایید نمی کنن. این پیش زمینه ی ذهنی برای اینکه اولاً بدونی اطمینانی بهشون نیست و ثانیاً این که اگر بخوای اقدام کنی باید ریسک عوارض و هزینه ی بی سر انجام رو بپذیری. در واقع، برآیند پژوهش های علمی نشون می ده که بعد از بلوغ ِ استخوانی (یعنی بسته شدن صفحه های رشد در انتهای استخوان ها که هورمون رشد می تونه رشد رو در اون ها تحریک کنه)، تقریباً روش مناسب و نتیجه بخش و کم عارضه ای برای افزایش قد وجود نداره.

روش هایی که در بازار ارائه میشه، شامل روش های طبی، دارویی، ارتوپدی، و روش های جراحی هست.

روش های غیر جراحی: روش هایی هست که ادعا شده قوس ستون فقرات را کاهش می ده و به این ترتیب قد را بین 2-12 سانتی متر افزایش می ده. این روش ها بر مبنای این فرض هستن که در ستون فقرات، قوس هایی وجود داره که مهم ترین شون، انحنای رو به جلو در ناحیه ی کمر، و انحنای رو به عقب در ناحیه ی بالا تنه (همون قوز) هستن. اگر بشه با ورزش های خاص، کمربند ها یا کرست های طبی، دمپایی ها یا کفش های مخصوص این انحنا رو صاف کرد، طبیعتاً قد به طور محسوسی افزایش پیدا می کنه. به نظر می رسه که این روش ها اگر در حد ورزش، یا کمربند و کرست و کفش باشه، می شه امتحان شون کرد و در صورتی که استاندارد طرحی شده باشن که باعث درد ها یا مشکلات ثانویه نشن، حداکثر باعث ضرر مالی می شن و اگر هم موثر بودن که چه بهتر. روش های دارویی هم هست که ظاهراً به نظر می رسه ارزش امتحان کردن رو نداشته باشن چون همونطور که گفتیم، صفحه ی رشد بعد از بلوغ استخوانی بسته میشه و دیگه هیچ ماده ی شیمیایی نمی تونه اونها رو به رشد تحریک کنه.

روش جراحی: در یک جراحی، قشر ِ استخوان رو می شکنن و با پین ها و میله هایی که طولشون قابل تنظیم هست، به منطقه ی شکسته شده فشار ِ دراز مدت اعمال م کنن. ثابت شده که ایجاد کشش روی استخوان برای تحریک استخوان سازی جدید و افزایش طول استخوان ها موثره. این کار معمولاً در استخوان های پا انجام می شه. این روش عوارضی هم داره و از جمله ممکنه به عفونت (ناشی از حضور جسم خارجی در استخوان)، تغییر شکل های دائمی استخوان و مشکلات حرکتی منجر بشه. مشکل دیگه اش هم هزینه ی بالاش و مدت طولانی درمان و مشکلات ِ حرکتی در طول دوره ی درمان هست..

اما مشکل:

که موضوع قد به دغدغه ی ذهنی تو تبدیل شده و روی اعتماد به نفس و عملکرد های اجتماعی مثل دوستی و روابط عاطفی محبوبیت و … تاثیر می ذاره. باز دو تا روش هست برای این موضوع. یکی انتخاب مناسب ِ کفش و لباس و آرایش مو، دیگری کار کردن روی تفکر.

در مورد کفش، کفش هایی هست که تویی بلندی دارن و بدون اینکه ظاهر خیلی عجیبی داشته باشن، چند سانت قد رو بلند می کنن. لباس هایی که راه راه های عمودی دارن، شلوار های راسته، پیراهن های اندامی (کمر کرستی) و رنگ های تیره، چشم را به بالا هدایت می کنن و قد رو بلند تر جلوه می دن. مدل مو هایی که مو ها را سیخ کند یا به هر ترتیب ارتفاع موها از جمجمه را بیشتر کند همینطور. اگر دور مو ها کوتاه تر و روی فرق رو بلند تر کنن و با ابزار هایی مثل اتوی مو و … به سمت بالا جهت بدن، قد باز چند سانت بلند تر میشه. استفاده از کلاه هم همین اثر رو داره.مثل سرباز ها و کلاه خود و کلاه ارتشی که فلسفه اش همینه که قدر رو بلند تر جلوه بده و دشمن رو بترسونه!

اینکه تو برای رسیدن به چیز هایی که می خوای حتماً نیاز به قد بلند داری واقعیت نداره. پیشنهاد می کنم روی تفکرت کار کنی در این مورد که آدم ها با هم متفاوتند و هر کسی بهتره روی اون قسمت هایی کار کنه که بهتر جواب می گیره. ببین، هر آدمی به صرف آدم بودنش دوست داشتنیه و شایسته ی غرور و موفقیت و دوست داشته شدن و سر بلندی. مثال بچه ی کوچک یه مثال کلاسیک در این زمینه است. فرض کن نگهداری یه بچه ی کوچیک رو برای یه روز به تو بسپرن. خوب این بچه غذا می خواد، توجه می خواد، می خواد که باهاش بازی کنی، باهاش مهربون باشی و … تو هیچ وقت از اون بچه نمی خوای که کار خاصی بکنه تا غذا و توجه و بازی و … رو به دست بیاره. تو این کارا رو براش می کنی چون اون بچه «می خواد». به کودک درون خودت هم همینطور توجه کن. تو حتماً لازم نیست خیلی قد بلند، خوش قیافه، با تحصیلات، پولدار و … باشی تا شایستگی دوست داشته شدن و مورد توجه قرار گرفتن رو پیدا کنی. به خودت بگو من حق دارم اینا رو داشته باشم چون «می خوام». تا جایی که برای رسیدن به این چیز ها حق کسی رو زیر پا نذاری، کاملاً حق داری که دنبال اینا باشی. بنابراین باید همونطوری که هستی خودت رو دوست داشته باشی و حق ِ داشتن غرور و موفقیت و دوست داشته شدن و سر بلندی رو برای خودت به رسمیت بشناسی. ببین، ما ها زمان، امکانات مالی، و انرژی محدودی داریم و بنابراین بهتره تلاشمون رو یه جایی صرف کنیم که می دونیم ازش نتیجه می گیریم. این همون چیزیه که بهش میگن استعداد. مثلاً خانم لوپز اگر روی «الهیات» کار می کرد، به هیچ وجه اون جذابیتی که الان داره رو نداشت. ایشون «استعداد» خودشو شناخته و همونو هم هی می چرخونه و نشون ِ ملت میده! یا مثلاً کسی که استعداد ریاضی داره، بهتره وقتشو صرف رقص نکنه. در هر حال، خیلی اوقات در میدان رقابت با آدم های دیگه مجبوری که خودت رو تغییر بدی. در این صورت هم سعی کن با به دست آوردن ِ ثروت، تحصیلات، مهربانی، درک دیگران، افزایش مهارت های ارتباطی، کار روی صدا و ظاهر و لباس و طرز صحبت و شکل بدن و بوی بدن و … چیز هایی رو که می خوای به دست بیاری.

خلاصه اینکه، می تونی این کار ها رو همزمان انجام بدی. با توجه به شرایط مالی ات، میتونی روش های کم خطر ِ تجاری رو امتحان کنی، کفش و لبس و مدل مو و کلاه مناسب انتخاب کنی، خودت رو همونطوری که هستی دوست داشته باشی، و روی استعداد ها و نقاط قوتی که در خودت سراغ داری کار کنی و در همه ی این کار ها، صبر و پیگیری و گیر دادن به هدف یادت نره…

سئوال های خود را با مشاور چراغ در میان بگذارید. moshaver.cheraq@gmail.com